Evangelist schreef: ↑20 jun 2026, 17:06
rhadders schreef: ↑20 jun 2026, 15:59Heb je toevallig vandaag het interview met ds. Budding gelezen in het ND? Twee opvallende citaten:
Ds. Budding in het ND (20-6-2026) schreef:Er kan eigenlijk maar één reden zijn om de kerk te verlaten: als je om de waarheid eruit wordt gegooid.
Er is nooit een zuivere kerk geweest. Toen Jezus op aarde kwam, noemde Hij zijn kerk een moordenaarskuil. Maar Hij was er wel elke dag. Tot Hij eruit werd gegooid en werd gekruisigd. Daarom is mijn principe: trouw blijven aan de kerk, tot die je kruisigt.
(...)
In de PKN vind ik veel dingen waar ik radicaal tegen ben. Maar ik heb wel de volle vrijheid om het evangelie te verkondigen en te waarschuwen tegen de dingen die volgens mij tegen Gods Woord in gaan. Ik moet ín de kerk waarschuwen, niet daarbuiten.
Ja, maar beste rhadders, dit is typisch het hervormde, kerkelijke standpunt. Ik heb al eerder gezegd: ik heb daar respect voor, al ben ik het er zelf niet mee eens. Dit is niet het standpunt van een afgescheidene; en daarin ligt toch echt het bestaansrecht en de bestaansreden van de CGK. Enkele korte punten van reactie:
1. Als je het volledig met ds. Budding eens bent, moet je de Afscheiding van 1834 ook afkeuren, want ds. H. de Cock werd weliswaar verhinderd om het woord te brengen, maar dat gold van de meeste andere mannen van de Afscheiding niet, zeker niet van de tweede belangrijke figuur ds. H.P. Scholte. M.a.w.: als je Buddings standpunt deelt, die je consequent te zijn en onverwijld lid van de PKN te worden. (En mogelijk zelfs van de RKK.)
2. Dan moet je ook moeite hebben met 1892, want de Dolerenden hadden weliswaar een wat wonderlijk kerkelijke standpunt, maar daar was het toch echt wel mogelijk om een Bijbelse prediking te brengen. M.a.w.: dan moet je de vermeende "fout" van 1892 - het voortbestaan van de CGK - gaan herstellen. Dat kan alleen door lid van de PKN te worden.
3. Dan moet je ook de wijze van kerkbestuur in de NHK en later de PKN aanvaarden; dat is aan de ene kant meer top-down (de zelfstandigheid van de plaatselijke gemeente is er op tal van vlakken niet), en die is aan de andere kant zo vrij dat er leervrijheid is. Dat heeft ertoe geleid dat veel Bijbelgetrouwe hervormde zich zo goed als alleen op de plaatselijke gemeente richten en zich niet medeverantwoordelijk voelen voor het geheel. Zij voelen zich in geweten vrij, als ze in hun eigen gemeente, in landelijke bladen en soms op kerkelijke vergaderingen hun stem laten horen m.b.t. wat binnen de PKN tegen Gods Woord ingaat. En verder laten ze het daarbij. Dat getuigenis is echter een mening, zoals er zoveel meningen zijn binnen de PKN. Maar ik ben vanming dat je ook dan medeverantwoordelijk wordt voor een vlakke boodschap, een remonstrantse boodschap, of zelfs een vrijzinnige boodschap.
4. De presbyteriale-synodale kerkelijke structuur is principieel anders. Daarin ben je ten aanzien van alle zaken die niet bij de middelmatige zaken behoren per definitie medeverantwoordelijk voor afwijkingen die in andere gemeenten praktijk zijn door veranderd beleid. Daarom dien je dat op de classis aan de orde te stellen, en zo nodig tot op de generale synode. Laat je dat gaan, dan ben je medeverantwoordelijk voor de inhoud van de praktijken waarvan je vindt dat die tegen de Schrift ingaan.
5. Er komt volgens ds. Budding nooit een tijd dat het waarschuwen voorbij is. Toch lees ik dat in de Schrift niet. Verschillende OT-profeten moesten op den duur zwijgen. Ook de apostel Paulus roept Titus ertoe op dat er na een tweede of derde vermaning een grens getrokken moet worden.
6. (Ook dit heb ik al eerder gezegd:) Er is sprake van een diepe vertrouwensbreuk binnen de CGK. Die los je niet zomaar op met het mantra dat je alleen de kerk mag verlaten als je eruit gegooid wordt. Trek de vergelijking met een huwelijk waarin sprake is van overspel. Dan kun je ervoor kiezen om bij een overspelige man/vrouw te blijven, maar je mag elkaar ook loslaten omdat de verhouding volledig is ontwricht.
7. Dat brengt me bij een ander belangrijk punt; ik merk dat dit argument keer op keer opduikt, namelijk dat ds. Budding (en jij misschien ook wel) Christus' Kerk, de uiterlijke openbaring van de Kerk en een kerkverband laat samen vallen. Dat is heel hoog kerkelijk denken. En nogmaals: daar heb ik respect voor. Maar dat kan mijns inziens alleen bestaan als er op even hoge toon wordt gesproken over het je houden aan Christus' Woord. Dan is gehoorzaamheid, en het je houden aan gegeven ja-woorden je zoveel waard, dat daaraan ook niet getwijfeld hoeft te worden. (En als ondeugende vraag zou ik eraan toe willen voegen: hoe zie je dat dan over de grens van Nederland? Zit je dan opeens wel in een andere kerk? En hoe kan dat dan? Of vallen Kerk en kerkverband toch niet samen?) Ten diepste denk ik dat hervormden en afgescheidenen elkaar nooit zullen verstaan op dit punt.
8. Dat brengt me op het laatste, namelijk dat je steeds benadrukt: het gaat om de ene kudde van Christus. Ik voel me verlegen met zo'n uitspraak, heel eenvoudig omdat ik dat niet weet. Ik ben namelijk geen hartenkenner. Alleen zij die door de Geest Gods zijn wedergeboren, die in hartelijk berouw over de zonde de toevlucht hebben genomen tot de gekruisigde Christus en leven uit hem, zijn schapen van de kudde van Christus. Ik geloof dat die schapen er zelfs zijn in de Rooms-Katholieke Kerk, die we naar de grondslag en de leer toch een valse kerk moeten noemen in haar geheel. Daarin kunnen nog goede delen zijn; toch gaan we niet samen met de RKK. (Zo zie ik trouwens ook de PKN, maar dat terzijde.) De grote dwalingen die op dit moment opgeld doen binnen de CGK leiden ertoe dat je in geweten niet anders meer kunt dan de eigen kudde beschermen tegen leringen die van de Schrift afdrijven. (En laten we het niet mooier maken dan het is: vaak wordt er gesproken over gesloten kansels aan de rechterzijde van de CGK; maar die zijn er nadrukkelijk ook aan de linkerzijde en in het midden. Dat geldt voor ds. Budding ook. Ik vraag mij af, hoe vaak hij op een vrijzinnige of confessionele kansel staat om te waarschuwen. Ik vraag mij ook af, hoe vaak hij - als hij er al mag komen - nogmaals gevraagd wordt.)
Ik waardeer je eerlijke reactie, dank daarvoor. En het respect is geheel wederzijds.
Je hebt waarschijnlijk een punt als je zegt dat we verschillend over de kerk denken. Maar toch ook weer niet zo heel verschillend. Het is niet zo dat ik de Kerk en het kerkverband laat samenvallen. Natuurlijk zijn dit verschillende zaken. Maar, zoals ik het zelf altijd formuleer: het kerkverband (c.q. de kerkorde) wil
concreet gestalte geven aan de principes die we in de Schrift vinden ten aanzien van 'kerk-zijn'. Dit geldt, als ik mijn studie goed heb gedaan, juist voor de CGK. Dat blijkt ook wel in de huidige discussie: er wordt vaak gesteld dat de plaatselijke gemeente niet volledig zelfstandig is, want wat in meerdere vergaderingen wordt besloten heeft gezag: hiermee wordt in het kerkverband tot uitdrukking gebracht dat de kerk één Lichaam is. Het kerkverband is dus meer dan een 'functioneel organisatiemodel'.
Het opmerkelijke is dat hier ook de nadruk op wordt gelegd in de kritiek op afwijkende gemeenten - en begrijpelijk. Maar op het moment dat diezelfde kerken (Rijnsburg) kiezen voor afscheiding van afwijkende gemeenten, doen zij het tegenovergestelde en relativeren zij het kerkverband. Dus op het ene moment is de kerkorde 'wezenlijk', op het andere moment 'functioneel'. Dat lijkt mij niet juist.
Natuurlijk heb je volkomen gelijk dat er een vertrouwensbreuk is en dat je die niet zomaar oplost. Maar zoals je zelf al schrijft: je hoéft niet te scheiden. God staat het toe, 'omwille de hardheid van uw hart' (Mt.19:8). Oftewel: als de liefde ontbreekt. Wat, hoe begrijpelijk misschien ook, toch ook een uiting is van de zonde. Letterlijk: een brevet van onvermogen. Want Gods wezen wordt geopenbaard in liefde. En die komt, in het diepst, tot uiting door zelfopoffering.
Het is ook niet 'een mantra' dat je alleen de kerk mag verlaten als je eruit gegooid wordt: dit was ook een diepgevoelde opvatting van de Reformatoren. Het is niet voor niets als artikel opgenomen in de NGB, het is één van de pijlers onder ons kerkverband.
Daarom geldt voor de kerken die wél gehoorzaam zijn aan alle synodebesluiten een unieke vraag: hoe ga je om met de ongehoorzaamheid? Wat vraagt de Schrift? Dat brengt mij op je laatste punt, over het beschermen van de kudde. Je noemt al de praktijk van de gesloten kansels: het is niet zo dat een plaatselijke gemeente elke spreker moet toestaan op de kansel. Er is dus al de mogelijkheid om bepaalde prediking te weren in de plaatselijke gemeente (en je hebt gelijk, dit gebeurt aan alle kanten). En de mogelijkheid blijft om te volharden in de prediking van de gezonde leer. Daarom de vraag: wat is er méér nodig? Waarom dan afscheiden?
Dat heeft waarschijnlijk te maken met punt 4: de
medeverantwoordelijkheid. Ik heb het woord vele malen horen vallen het afgelopen jaar. Waarbij mij altijd opvalt hoe individueel we dit begrip bezien. En vooral ook: juridisch. Blijkbaar houdt die medeverantwoordelijkheid op, op het moment dat er twee afzonderlijke kerkverbanden zijn?
Ik ervaar dat heel anders. Denk ook aan de waarschuwende profeten waar je over spreekt. Die ervoeren vooral een
collectieve verantwoordelijkheid. Als christen ben ik onderdeel van het collectief dat 'Gemeente van Christus' heet, ik kan mij daar niet van distantiëren. Dus wat die gemeente doet, hoe die gemeente zich openbaart, daar ben ik medeverantwoordelijk voor. Dit komt natuurlijk het meest tot uiting in de plaatselijke gemeente (daar kan ik concreet wat doen), maar desondanks.
Maar goed, als je kerkrechtelijk niet meer verantwoordelijk bent voor de afwijkende gemeenten, wat betekent dit dan concreet? Hoe beschermt dit jouw gemeente dan meer dan nu tegen valse leringen? En wat betekent die
collectieve verantwoordelijkheid voor je?
Nog even terug naar dat laatste punt. Die gaat over het beschermen van de goede schapen. En het is een terecht punt en een begrijpelijke zorg. Echter, vanuit de Bijbel gesproken, zouden de schapen die dreigen af te dwalen minstens zoveel aandacht moeten krijgen. Waarschijnlijk zelfs méér. Waar is die missionaire focus in dit alles? Want juist dát is toch onze grootste verantwoordelijkheid?