Christelijke Gereformeerde Kerken

[Refojongere]

1. Het belijdenis doen van de waarheid is voldoende. Of dit met het hart gebeurd kunnen wij niet beoordelen. Blijkbaar middengemeenten wel?
2. Frequentie van het avondmaal raakt ook niet het Schriftgezag.

Prima dat jij persoonlijk die overtuiging hebt, maar die gaat lijnrecht in tegen artikel 61 KO sub 3 'Belijdenis afleggen betekent belijdenis des geloofs doen en niet van de waarheid zonder meer. Daarom geldt bij het doen van belijdenis dezelfde maatstaf als bij de voorbereiding voor het heilig avondmaal.'

En wat betreft punt 2: daarmee zeg je (Refojongere) in feite; er zijn hierover synodebesluiten genomen en het staat in de kerkorde, maar het raakt niet het Schriftgezag; dus hoeven wij ons er niet aan te houden. Waarom geldt dan hier niet dat wat bij meerderheid besloten vast en bondig is?

Jawel, je moet je er wel aan houden. En het is geen lichte kwestie. Ook daarin zou je zwaar moeten vermanen.

[Middenrefo]

In de classis Utrecht zijn gemeenten vermaand en bijzondere visitaties afgelegd omdat er genoegen werd genomen met het belijdenis doen van de waarheid en een te lage frequentie van Avondmaal vieren. Dat is toch ook een kwestie van ongehoorzaamheid aan de kerkorde?

Nu heb ik 15 jaar lang bijna alle vergaderingen van deze classis bijgewoond en herken dit niet. Het enige wat ik herken dat er wel eens uitleg is gevraagd over de frequentie bij één gemeente.
Verder vind ik dit afleidend en ronduit zielig om in deze existentiële crisis in ons kerkverband allerlei punten aanhalen die niets met deze crisis te maken hebben. Misschien moet je ook nog het slavernij argument gebruiken.

Je begrijpt blijkbaar de gewetensnood van 35/45% van je eigen kerkverband niet. Zover zijn we helaas al uit elkaar gegroeid.

Het valt langzamerhand wel op dat elk punt van onderbouwde kritiek richting de behoudende flank wordt gebagatelliseerd, ontkend of afgedaan als flauw. Dat geeft me echt te denken.

Ik heb het al heel vaak gezegd, maar ben graag bereid het nog een keer te zeggen; ik begrijp de gewetensnood van de rechterflank heel erg goed. Deels ben ik het er zelfs mee eens, deels ook niet. Maar de keuzes die nu gemaakt worden via Rijnsburg en de beschuldigingen richting de rest van de CGK begrijp ik niet. Zelfs niet een klein beetje.

Wat zijn de beschuldigingen richting de rest van de CGK? Afgezien van de beschuldiging tegen de ongehoorzame gemeenten.

Verder denk ik dat jij denkt de gewetensnood te begrijpen maar ten diepste begrijp jij de zwaarte daarvan niet. Dat blijkt uit je onbegrip jegens het pad van Rijnsburg. Iedereen die ingevoerd is in de CGK wist dat het toelaten/gedogen van v&a tot een scheiding zou leiden. Daar is al in begin negentiger jaren van de vorige eeuw voor gewaarschuwd door vooraanstaande ‘midden’ predikanten. Een verrassing kan het dus niet zijn.

Om met het laatste te beginnen; nee het is geen verrassing. Vandaar dat ik het bestuurlijke onkunde vindt dat er niet veel eerder is toegewerkt naar een ander model of zo je wilt een ontvlechting binnen de CGK. Dat had op een verstandige manier gekund. Maar in plaats daarvan hebben we niks gedaan totdat de bom barstte.

Of ik de zwaarte van de gewetensnood begrijp? Waarschijnlijk niet. Je kunt je inleven en verplaatsen in de situatie en nood van een ander, maar dat is beperkt, dat realiseer ik me. De vraag is wel of je dat mag verwachten van iemand die een wat andere mening heeft. Ik kan me voorstellen dat mensen aan de rechterflank zich ook niet helemaal kunnen inleven in de gewetensnood die ik vanuit het midden voel.

Wat betreft de beschuldigingen; zoals MidMid al aangeeft gebruik jij woorden waarvan je je niet bewust bent dat die op anderen overkomen als beschuldigingen. Maar ik doel niet alleen op jou, maar ook op broeders die ik tegenkom op kerkelijke vergaderingen of die zich uiten in de pers. Bijvoorbeeld het woord 'onwettig'. Maar ook de beschuldiging dat gemeentes met vrouwelijke ambtsdragers onbetrouwbaar zijn. Dat ze zich nergens meer iets van aantrekken. Dat ze niet gehoorzaam willen zijn aan de Schrift. En dat de middengemeentes mede schuldig zijn aan de aantasting van het Schriftgezag. Je kunt het vast zelf nu wel aanvullen.

[huisman]

Wat zijn de beschuldigingen richting de rest van de CGK? Afgezien van de beschuldiging tegen de ongehoorzame gemeenten.

Ik isoleer even bewust deze zin. Soms bekruipt mij het gevoelen dat er enkel wat mag worden gezegd wanneer er eerst steeds weer een flinke disclaimer wordt gemaakt. Ik zou haast in de verleiding komen om daarvoor de mogelijkheid tot een onderschrift te misbruiken. Maar eigenlijk wens ik dat er bij jou, Huisman, gewoon het vertrouwen is dat we allemaal enorm lijden aan de kerk op dit moment. Dat we proberen de pijn van de breedte te voelen en daar niet aan voorbijgaan of overheen willen walsen.

Begrijp wel wat je zegt maar niet als reactie op wat ik schreef.
Denk dat ik door familie in gemeenten als Groningen, Zwolle, Veenendaal-Bethel en geestelijke vriendschappen met mensen in gemeenten als Renswoude Driebergen, Meerkerk, Vianen, Barendrecht en Urk E.H. en ook nog uit de zogenaamde middengemeenten zoals Zeewolde, Bunschoten, Veenendaal Pniel enz. breed de zorg en het verdriet meemaak.
Onze vrienden en familiekring beslaan de hele CGK. In die werkelijkheid schrijf ik mijn grote wens voor een snelle en zorgvuldige ontvlechting.

[huisman]

Nu heb ik 15 jaar lang bijna alle vergaderingen van deze classis bijgewoond en herken dit niet. Het enige wat ik herken dat er wel eens uitleg is gevraagd over de frequentie bij één gemeente.
Verder vind ik dit afleidend en ronduit zielig om in deze existentiële crisis in ons kerkverband allerlei punten aanhalen die niets met deze crisis te maken hebben. Misschien moet je ook nog het slavernij argument gebruiken.

Je begrijpt blijkbaar de gewetensnood van 35/45% van je eigen kerkverband niet. Zover zijn we helaas al uit elkaar gegroeid.

Het valt langzamerhand wel op dat elk punt van onderbouwde kritiek richting de behoudende flank wordt gebagatelliseerd, ontkend of afgedaan als flauw. Dat geeft me echt te denken.

Ik heb het al heel vaak gezegd, maar ben graag bereid het nog een keer te zeggen; ik begrijp de gewetensnood van de rechterflank heel erg goed. Deels ben ik het er zelfs mee eens, deels ook niet. Maar de keuzes die nu gemaakt worden via Rijnsburg en de beschuldigingen richting de rest van de CGK begrijp ik niet. Zelfs niet een klein beetje.

Wat zijn de beschuldigingen richting de rest van de CGK? Afgezien van de beschuldiging tegen de ongehoorzame gemeenten.

Verder denk ik dat jij denkt de gewetensnood te begrijpen maar ten diepste begrijp jij de zwaarte daarvan niet. Dat blijkt uit je onbegrip jegens het pad van Rijnsburg. Iedereen die ingevoerd is in de CGK wist dat het toelaten/gedogen van v&a tot een scheiding zou leiden. Daar is al in begin negentiger jaren van de vorige eeuw voor gewaarschuwd door vooraanstaande ‘midden’ predikanten. Een verrassing kan het dus niet zijn.

Om met het laatste te beginnen; nee het is geen verrassing. Vandaar dat ik het bestuurlijke onkunde vindt dat er niet veel eerder is toegewerkt naar een ander model of zo je wilt een ontvlechting binnen de CGK. Dat had op een verstandige manier gekund. Maar in plaats daarvan hebben we niks gedaan totdat de bom barstte.

Of ik de zwaarte van de gewetensnood begrijp? Waarschijnlijk niet. Je kunt je inleven en verplaatsen in de situatie en nood van een ander, maar dat is beperkt, dat realiseer ik me. De vraag is wel of je dat mag verwachten van iemand die een wat andere mening heeft. Ik kan me voorstellen dat mensen aan de rechterflank zich ook niet helemaal kunnen inleven in de gewetensnood die ik vanuit het midden voel.

Wat betreft de beschuldigingen; zoals MidMid al aangeeft gebruik jij woorden waarvan je je niet bewust bent dat die op anderen overkomen als beschuldigingen. Maar ik doel niet alleen op jou, maar ook op broeders die ik tegenkom op kerkelijke vergaderingen of die zich uiten in de pers. Bijvoorbeeld het woord 'onwettig'. Maar ook de beschuldiging dat gemeentes met vrouwelijke ambtsdragers onbetrouwbaar zijn. Dat ze zich nergens meer iets van aantrekken. Dat ze niet gehoorzaam willen zijn aan de Schrift. En dat de middengemeentes mede schuldig zijn aan de aantasting van het Schriftgezag. Je kunt het vast zelf nu wel aanvullen.

Als ik zeg dat je laatste alinea geen beschuldigingen zijn maar feiten maak ik het alleen maar erger. (Grapje)

Maar je hebt gelijk deze beschuldigingen heb ik ook regelmatig geuit. Soms uit frustratie soms echt gemeend. Bedankt voor de spiegel.
Ga nadenken hoe ik het beter kan verwoorden zonder aan duidelijkheid in te boeten

[Evangelist]

Om met het laatste te beginnen; nee het is geen verrassing. Vandaar dat ik het bestuurlijke onkunde vindt dat er niet veel eerder is toegewerkt naar een ander model of zo je wilt een ontvlechting binnen de CGK. Dat had op een verstandige manier gekund. Maar in plaats daarvan hebben we niks gedaan totdat de bom barstte.

Dit vind ik toch een moeilijk te begrijpen alinea. Of bedoel je te zeggen dat wat op de laatste synode is geprobeerd (interimmodel, A/B-model) een jaar of dertig geleden had moeten gebeuren? Want anders is het weerwoord eenvoudig: dit is allemaal geprobeerd, en het heeft onvoldoende draagvlak gekregen.

Wat betreft de beschuldigingen; zoals MidMid al aangeeft gebruik jij woorden waarvan je je niet bewust bent dat die op anderen overkomen als beschuldigingen. Maar ik doel niet alleen op jou, maar ook op broeders die ik tegenkom op kerkelijke vergaderingen of die zich uiten in de pers. Bijvoorbeeld het woord 'onwettig'. Maar ook de beschuldiging dat gemeentes met vrouwelijke ambtsdragers onbetrouwbaar zijn. Dat ze zich nergens meer iets van aantrekken. Dat ze niet gehoorzaam willen zijn aan de Schrift. En dat de middengemeentes mede schuldig zijn aan de aantasting van het Schriftgezag. Je kunt het vast zelf nu wel aanvullen.

Maar we moeten ook niet net doen, alsof er niets te beschuldigen is. Ik ben het direct met iedereen eens die zegt dat dit waardig en niet op de persoon moet gebeuren; maar er is wel degelijk sprake van grond voor de door jou genoemde beschuldigingen.

1. Het woord 'onwettig' is hier al diverse keren uitgelegd. Het is uiteraard te begrijpen dat je dit heel vervelend vindt, wanneer je werkelijk meent dat een door een civielrechtelijke procedure afgedwongen roepende kerk een wettige, kerkelijke roepende kerk is, die dan wordt bestempeld als onwettig; maar ik zou toch echt geen beter woord weten. Er is namelijk maar één instantie die een roepende kerk kan en mag aanwijzen, en dat is een generale synode. Dan kan de burgerlijke rechter wel vinden dat hij dat ook zou moeten kunnen afdwingen, of aan een deputaatschap de ruimte geven om dat te doen; dat maakt daarmee de handeling zelf nog steeds niet wettig naar gereformeerd kerkrecht. Meer wordt er niet mee bedoeld; minder ook niet.
Maar nogmaals: ik begrijp dat dit vervelend en beschuldigend overkomt. Eigenlijk net zo vervelend en beschuldigend als van de andere zijde wordt gezegd dat wat Rijnsburg nu doet, en de Algemene Vergadering, en de classis in opbouw, dat dit allemaal onwettig is. Die beschuldiging de andere kant op geeft bij mij altijd weer het gevoel, alsof de gang van de opeenvolgende synodes niet werkelijk gevolgd zijn, en de ernst van de crisis toch niet helemaal doorzien wordt.
Maar stel dat de synode op 3 juni 2025 wél een roepende kerk had aangewezen, dan nog waren de volgende dingen gebeurd: (1) een substantieel deel van de predikanten en kerkenraden waren niet meer op de synode aanwezig geweest die door die roepende kerk bijeen zou zijn geroepen; (2) de onderliggende problematiek/impasse/crisis zou daardoor geen millimeter opgelost zijn, en opgelost worden, omdat afwijkende gemeenten op geen enkele wijze meer van plan waren om hun beleid terug te draaien; (3) het initiatief van Rijnsburg zou ook gewoon van start zijn gegaan, omdat naar de visie van Rijnsburg het bewijs reeds was geleverd dat geen enkele meerdere vergadering de definitieve oplossing van de impasse had kunnen leveren, omdat elke kerkenraad op elk moment zonder ultieme consequenties besluiten van meerdere vergaderingen terzijde zouden kunnen schuiven. (En ja, ik weet alle tegenreacties op dit laatste.)

2. Dat gemeenten met vrouwelijke ambtsdragers onbetrouwbaar zouden zijn. Wanneer dit gezegd wordt, dan wordt gedoeld op de waarde van het ja-woord voor Gods aangezicht en de handtekening onder het verbindingsformulier. Wanneer je daar ja zegt, en op zulke cruciale punten - met allerlei aangevoerde redenen, ook op de meest sympathieke wijze verwoord - toch nee doet, dat raakt dat het wederzijdse vertrouwen. Dan kan kerkenraad A, of kerkelijke vergadering B kennelijk niet ten volle aan op wat kerkenraad Y doet met een besluit van een meerdere vergadering. Ook na vele, vele gesprekken en zelfs kerkelijke vermaningen (dat is hoogst ernstig), zijn er kerkenraden geweest die soms op een hele correcte wijze, maar soms ook met ongepaste bewoordingen hebben aangegeven: Wat het kerkverband, wat de synode, wat de classis uitspreekt, dat nemen wij voor kennisgeving aan; wij gaan toch echt een ander spoor.
En helaas is dat kerkelijke onbetrouwbaarheid. Dat kan dus ook met de beste bedoelingen en intenties, maar daarmee wordt het niet minder ernstig. Ik begrijp dat dit beschuldigend overkomt, maar eerlijk gezegd is het dat ook.

3. Dat ze zich nergens iets van aantrekken. Dat geldt zeker niet voor iedere gemeente en iedere predikant. Maar helaas kan ik niet zeggen dat dit voor niemand geldt. Als deze beschuldiging klonk (wanneer ik 'm hoorde) dat was dat altijd in gevallen waarbij afgevaardigden zich verbaal op een manier uitten, die maar één indruk gaf: 'We trekken ons nergens iets van aan.' Is dat een beschuldiging? Ja. Maar die is in bepaalde gevallen mijns inziens ook terecht.

4. Dat ze niet gehoorzaam willen zijn aan de Schrift. Inderdaad, dat is ook een beschuldiging. Maar als in 1998, 2001, 2013, 2016, 2022, 2025 wordt uitgesproken wat naar het oordeel van de synode de lijn is die de Schrift wijst, en de andere lijn geen kerkelijk gezag toegekend krijgt (vrouw in ambt), of als zonde wordt bestempeld (homoseksuele relaties), dan mag je als plaatselijke gemeente of predikant uiteraard in beroep gaan. Dan leg je dat voor aan de meerdere vergaderingen, eventueel met allerlei lijnen uit de Schrift en hermeneutische bewegingen. Dat doe je om aan de breedste vergadering te vragen: 'Help ons met uw inzicht. We zijn immers samen kerk.' Als een gemeente dan ondanks het indienen van een bezwaarschrift alvast in de eigen gemeente het beleid afwijkend invoert, dan klinkt er inderdaad een beschuldiging: je wilt niet gehoorzaam zijn aan de Schrift. Want dan zou je de kerkelijke gang afwachten. Precies dit is in het rapport kerk-zijn 'zonde tegen de liefde' genoemd. En dat is niet naar de Schrift.
Ik ken ook voldoende ambtsdragers die wél gehoorzaam willen zijn aan de Schrift en juist daarom in geweten menen dat de kerk vrouwen moet benoemen in de ambten. Maar laten we dan wel eerlijk tegen elkaar zeggen dat je daar alleen maar toe kunt komen met een andere Schriftbeschouwing of hermeneutiek. Anders gezegd: met de Schriftbeschouwing en hermeneutiek die in het gereformeerde spoor vanaf de Reformatie altijd is gevolgd, kom je niet uit bij ruimte voor vrouwelijke ambtsdragers, en bij homoseksuele relaties in liefde en trouw. Ook niet wanneer je die opvattingen huldigt, terwijl je zelf vindt dat je wél gehoorzaam bent aan de Schrift.
Dan kunnen die woorden inderdaad klinken als een beschuldiging. Maar als ik die in deze context heb gebruikt, dan bedoel ik dat ook als beschuldiging. Wanneer je de synodezittingen nog eens terugkijkt, zie je dat zulke woorden ook gebezigd zijn. In alle beheerstheid, maar ook in alle scherpte. Is dat pijnlijk? Jazeker, zoals deze hele zaak pijnlijk is. Is die pijn er alleen bij de ontvanger van deze boodschap? Ik denk van niet; die is er ook bij hen die deze woorden gebruiken.

5. Dat middengemeenten medeschuldig zijn aan de aantasting van het Schriftgezag. Deze beschuldiging heb ik op deze wijze nog nooit gehoord. Wel zou ik willen zeggen dat het hele begrip middengemeenten diffuus is. Dat is in het geheel geen homogene groep. Er zijn middengemeenten die op het punt van de Schrift altijd pal hebben gestaan voor de waarheid van het Woord. Het gekke is dat deze gemeenten tegenwoordig ook 'behoudend' worden genoemd, of 'rechts van het midden', soms zelfs 'Bewaar het Pand'. (Terwijl die laatste categorie helemaal niet zo groot is.) Maar er zijn ook gemeenten die zichzelf tot middengemeenten hebben bestempeld omdat ze zich (nog) aan alle synodebesluiten houden. Deze gemeenten zouden zich een jaar of vijftig geleden links van de linkerflank bevinden als het gaat om de accenten in de prediking en vormen in de eredienst. Een deel van gemeenten die zich nu middengemeenten noemen, of die het ook daadwerkelijk zijn, hebben in de achterliggende jaren vaak ten koste van erg veel, alle flanken bijeen willen houden. Nu is dat in beginsel een goed streven, maar als dat het karakter krijgt van 'de kool en de geit sparen, om de lieve vrede wil', dan zijn die middengemeenten medeverantwoordelijk voor de chaos die nu ontstaan is.

Ik begrijp goed dat ik met het bovenstaande de pijn beslist niet verzacht. Maar ik wilde wel toelichten hoe je bepaalde beschuldigingen moet lezen, en waarom ik die persoonlijk ook staande houd. Tegelijk zijn deze beschuldigingen - zoals je hierboven kunt lezen - gericht op kerkenraden, niet op de integriteit van individuele personen. En als het zich richt op personen, dan is dat in hun hoedanigheid als ambtsdrager bijvoorbeeld. Ik begrijp dat de dingen soms moeilijk te scheiden zijn; maar ik zou als voorbeeld @rhadders willen noemen. Ik ben het bijna op geen enkel punt in deze discussie met hem eens, ik meen ook dat hij op bepaalde punten dwaalt en de Schrift op een manier gebruikt die mij zeer bezorgd maakt; maar de toon van hem blijft waardig, ook al zullen bepaalde dingen hem - net als andere dingen mij - diep raken.

Tot slot: volgens mij heeft @huisman hier al verschillende keren gezegd dat we juist moeten stoppen met het inhoudelijke gesprek (niet op dit forum, maar in de ontmoetingen van het kerkverband), en nu inderdaad zakelijk moeten proberen om de dingen zo goed en zo kwaad als het gaat te ontvlechten, omdat de werkelijkheid is dat we er met praten niet gaan uitkomen, terwijl doorpraten wel meer schade berokkent op alle fronten. Ik ben dat met hem eens.

[MidMid]

Om met het laatste te beginnen; nee het is geen verrassing. Vandaar dat ik het bestuurlijke onkunde vindt dat er niet veel eerder is toegewerkt naar een ander model of zo je wilt een ontvlechting binnen de CGK. Dat had op een verstandige manier gekund. Maar in plaats daarvan hebben we niks gedaan totdat de bom barstte.

Dit vind ik toch een moeilijk te begrijpen alinea. Of bedoel je te zeggen dat wat op de laatste synode is geprobeerd (interimmodel, A/B-model) een jaar of dertig geleden had moeten gebeuren? Want anders is het weerwoord eenvoudig: dit is allemaal geprobeerd, en het heeft onvoldoende draagvlak gekregen.

Wat betreft de beschuldigingen; zoals MidMid al aangeeft gebruik jij woorden waarvan je je niet bewust bent dat die op anderen overkomen als beschuldigingen. Maar ik doel niet alleen op jou, maar ook op broeders die ik tegenkom op kerkelijke vergaderingen of die zich uiten in de pers. Bijvoorbeeld het woord 'onwettig'. Maar ook de beschuldiging dat gemeentes met vrouwelijke ambtsdragers onbetrouwbaar zijn. Dat ze zich nergens meer iets van aantrekken. Dat ze niet gehoorzaam willen zijn aan de Schrift. En dat de middengemeentes mede schuldig zijn aan de aantasting van het Schriftgezag. Je kunt het vast zelf nu wel aanvullen.

Maar we moeten ook niet net doen, alsof er niets te beschuldigen is. Ik ben het direct met iedereen eens die zegt dat dit waardig en niet op de persoon moet gebeuren; maar er is wel degelijk sprake van grond voor de door jou genoemde beschuldigingen.

1. Het woord 'onwettig' is hier al diverse keren uitgelegd. Het is uiteraard te begrijpen dat je dit heel vervelend vindt, wanneer je werkelijk meent dat een door een civielrechtelijke procedure afgedwongen roepende kerk een wettige, kerkelijke roepende kerk is, die dan wordt bestempeld als onwettig; maar ik zou toch echt geen beter woord weten. Er is namelijk maar één instantie die een roepende kerk kan en mag aanwijzen, en dat is een generale synode. Dan kan de burgerlijke rechter wel vinden dat hij dat ook zou moeten kunnen afdwingen, of aan een deputaatschap de ruimte geven om dat te doen; dat maakt daarmee de handeling zelf nog steeds niet wettig naar gereformeerd kerkrecht. Meer wordt er niet mee bedoeld; minder ook niet.
Maar nogmaals: ik begrijp dat dit vervelend en beschuldigend overkomt. Eigenlijk net zo vervelend en beschuldigend als van de andere zijde wordt gezegd dat wat Rijnsburg nu doet, en de Algemene Vergadering, en de classis in opbouw, dat dit allemaal onwettig is. Die beschuldiging de andere kant op geeft bij mij altijd weer het gevoel, alsof de gang van de opeenvolgende synodes niet werkelijk gevolgd zijn, en de ernst van de crisis toch niet helemaal doorzien wordt.
Maar stel dat de synode op 3 juni 2025 wél een roepende kerk had aangewezen, dan nog waren de volgende dingen gebeurd: (1) een substantieel deel van de predikanten en kerkenraden waren niet meer op de synode aanwezig geweest die door die roepende kerk bijeen zou zijn geroepen; (2) de onderliggende problematiek/impasse/crisis zou daardoor geen millimeter opgelost zijn, en opgelost worden, omdat afwijkende gemeenten op geen enkele wijze meer van plan waren om hun beleid terug te draaien; (3) het initiatief van Rijnsburg zou ook gewoon van start zijn gegaan, omdat naar de visie van Rijnsburg het bewijs reeds was geleverd dat geen enkele meerdere vergadering de definitieve oplossing van de impasse had kunnen leveren, omdat elke kerkenraad op elk moment zonder ultieme consequenties besluiten van meerdere vergaderingen terzijde zouden kunnen schuiven. (En ja, ik weet alle tegenreacties op dit laatste.)

Prima, ik ga even mee in jouw lezing. Hoe lees jij dan 5. qua besluit? Daar wordt een meer en verder reikend mandaat afgegeven aan vertegenwoordiging. Onderschrijf je die lezing niet, dan mijn vraag waarom het mandaat hier expliciet gemaakt wordt. Want dat er een zeker mandaat is, is altijd al zo en is in de reguliere instructie vervat.

5. het moderamen mandaat te geven om na sluiting van de synode als deputaten vertegenwoordiging te handelen in de situatie zoals die ontstaat na sluiting van de synode, zo mogelijk door middel van een breed samengestelde commissie (door hen aan te zoeken), eventueel met behulp van mensen die kunnen adviseren met juridische, financiële en proceskundige expertise. Deputaten dan wel deze commissie verantwoorden zich op enig moment aan de kerken. Deze opdracht geldt voor maximaal drie jaar.

En overigens, maar dat zul je begrijpen, ben ik het totaal oneens met jouw zienswijze onder het scenario ‘wat als wel’. Dit scenario kan enkel waar zijn als ter GS al plannen in de Rijnsburg richting op tafel lagen. En steeds wordt dit pertinent ontkend. Dus dat geloof ik dan ook.

[Middenrefo]

Om met het laatste te beginnen; nee het is geen verrassing. Vandaar dat ik het bestuurlijke onkunde vindt dat er niet veel eerder is toegewerkt naar een ander model of zo je wilt een ontvlechting binnen de CGK. Dat had op een verstandige manier gekund. Maar in plaats daarvan hebben we niks gedaan totdat de bom barstte.

Dit vind ik toch een moeilijk te begrijpen alinea. Of bedoel je te zeggen dat wat op de laatste synode is geprobeerd (interimmodel, A/B-model) een jaar of dertig geleden had moeten gebeuren? Want anders is het weerwoord eenvoudig: dit is allemaal geprobeerd, en het heeft onvoldoende draagvlak gekregen.

Wat betreft de beschuldigingen; zoals MidMid al aangeeft gebruik jij woorden waarvan je je niet bewust bent dat die op anderen overkomen als beschuldigingen. Maar ik doel niet alleen op jou, maar ook op broeders die ik tegenkom op kerkelijke vergaderingen of die zich uiten in de pers. Bijvoorbeeld het woord 'onwettig'. Maar ook de beschuldiging dat gemeentes met vrouwelijke ambtsdragers onbetrouwbaar zijn. Dat ze zich nergens meer iets van aantrekken. Dat ze niet gehoorzaam willen zijn aan de Schrift. En dat de middengemeentes mede schuldig zijn aan de aantasting van het Schriftgezag. Je kunt het vast zelf nu wel aanvullen.

Maar we moeten ook niet net doen, alsof er niets te beschuldigen is. Ik ben het direct met iedereen eens die zegt dat dit waardig en niet op de persoon moet gebeuren; maar er is wel degelijk sprake van grond voor de door jou genoemde beschuldigingen.

1. Het woord 'onwettig' is hier al diverse keren uitgelegd. Het is uiteraard te begrijpen dat je dit heel vervelend vindt, wanneer je werkelijk meent dat een door een civielrechtelijke procedure afgedwongen roepende kerk een wettige, kerkelijke roepende kerk is, die dan wordt bestempeld als onwettig; maar ik zou toch echt geen beter woord weten. Er is namelijk maar één instantie die een roepende kerk kan en mag aanwijzen, en dat is een generale synode. Dan kan de burgerlijke rechter wel vinden dat hij dat ook zou moeten kunnen afdwingen, of aan een deputaatschap de ruimte geven om dat te doen; dat maakt daarmee de handeling zelf nog steeds niet wettig naar gereformeerd kerkrecht. Meer wordt er niet mee bedoeld; minder ook niet.
Maar nogmaals: ik begrijp dat dit vervelend en beschuldigend overkomt. Eigenlijk net zo vervelend en beschuldigend als van de andere zijde wordt gezegd dat wat Rijnsburg nu doet, en de Algemene Vergadering, en de classis in opbouw, dat dit allemaal onwettig is. Die beschuldiging de andere kant op geeft bij mij altijd weer het gevoel, alsof de gang van de opeenvolgende synodes niet werkelijk gevolgd zijn, en de ernst van de crisis toch niet helemaal doorzien wordt.
Maar stel dat de synode op 3 juni 2025 wél een roepende kerk had aangewezen, dan nog waren de volgende dingen gebeurd: (1) een substantieel deel van de predikanten en kerkenraden waren niet meer op de synode aanwezig geweest die door die roepende kerk bijeen zou zijn geroepen; (2) de onderliggende problematiek/impasse/crisis zou daardoor geen millimeter opgelost zijn, en opgelost worden, omdat afwijkende gemeenten op geen enkele wijze meer van plan waren om hun beleid terug te draaien; (3) het initiatief van Rijnsburg zou ook gewoon van start zijn gegaan, omdat naar de visie van Rijnsburg het bewijs reeds was geleverd dat geen enkele meerdere vergadering de definitieve oplossing van de impasse had kunnen leveren, omdat elke kerkenraad op elk moment zonder ultieme consequenties besluiten van meerdere vergaderingen terzijde zouden kunnen schuiven. (En ja, ik weet alle tegenreacties op dit laatste.)

2. Dat gemeenten met vrouwelijke ambtsdragers onbetrouwbaar zouden zijn. Wanneer dit gezegd wordt, dan wordt gedoeld op de waarde van het ja-woord voor Gods aangezicht en de handtekening onder het verbindingsformulier. Wanneer je daar ja zegt, en op zulke cruciale punten - met allerlei aangevoerde redenen, ook op de meest sympathieke wijze verwoord - toch nee doet, dat raakt dat het wederzijdse vertrouwen. Dan kan kerkenraad A, of kerkelijke vergadering B kennelijk niet ten volle aan op wat kerkenraad Y doet met een besluit van een meerdere vergadering. Ook na vele, vele gesprekken en zelfs kerkelijke vermaningen (dat is hoogst ernstig), zijn er kerkenraden geweest die soms op een hele correcte wijze, maar soms ook met ongepaste bewoordingen hebben aangegeven: Wat het kerkverband, wat de synode, wat de classis uitspreekt, dat nemen wij voor kennisgeving aan; wij gaan toch echt een ander spoor.
En helaas is dat kerkelijke onbetrouwbaarheid. Dat kan dus ook met de beste bedoelingen en intenties, maar daarmee wordt het niet minder ernstig. Ik begrijp dat dit beschuldigend overkomt, maar eerlijk gezegd is het dat ook.

3. Dat ze zich nergens iets van aantrekken. Dat geldt zeker niet voor iedere gemeente en iedere predikant. Maar helaas kan ik niet zeggen dat dit voor niemand geldt. Als deze beschuldiging klonk (wanneer ik 'm hoorde) dat was dat altijd in gevallen waarbij afgevaardigden zich verbaal op een manier uitten, die maar één indruk gaf: 'We trekken ons nergens iets van aan.' Is dat een beschuldiging? Ja. Maar die is in bepaalde gevallen mijns inziens ook terecht.

4. Dat ze niet gehoorzaam willen zijn aan de Schrift. Inderdaad, dat is ook een beschuldiging. Maar als in 1998, 2001, 2013, 2016, 2022, 2025 wordt uitgesproken wat naar het oordeel van de synode de lijn is die de Schrift wijst, en de andere lijn geen kerkelijk gezag toegekend krijgt (vrouw in ambt), of als zonde wordt bestempeld (homoseksuele relaties), dan mag je als plaatselijke gemeente of predikant uiteraard in beroep gaan. Dan leg je dat voor aan de meerdere vergaderingen, eventueel met allerlei lijnen uit de Schrift en hermeneutische bewegingen. Dat doe je om aan de breedste vergadering te vragen: 'Help ons met uw inzicht. We zijn immers samen kerk.' Als een gemeente dan ondanks het indienen van een bezwaarschrift alvast in de eigen gemeente het beleid afwijkend invoert, dan klinkt er inderdaad een beschuldiging: je wilt niet gehoorzaam zijn aan de Schrift. Want dan zou je de kerkelijke gang afwachten. Precies dit is in het rapport kerk-zijn 'zonde tegen de liefde' genoemd. En dat is niet naar de Schrift.
Ik ken ook voldoende ambtsdragers die wél gehoorzaam willen zijn aan de Schrift en juist daarom in geweten menen dat de kerk vrouwen moet benoemen in de ambten. Maar laten we dan wel eerlijk tegen elkaar zeggen dat je daar alleen maar toe kunt komen met een andere Schriftbeschouwing of hermeneutiek. Anders gezegd: met de Schriftbeschouwing en hermeneutiek die in het gereformeerde spoor vanaf de Reformatie altijd is gevolgd, kom je niet uit bij ruimte voor vrouwelijke ambtsdragers, en bij homoseksuele relaties in liefde en trouw. Ook niet wanneer je die opvattingen huldigt, terwijl je zelf vindt dat je wél gehoorzaam bent aan de Schrift.
Dan kunnen die woorden inderdaad klinken als een beschuldiging. Maar als ik die in deze context heb gebruikt, dan bedoel ik dat ook als beschuldiging. Wanneer je de synodezittingen nog eens terugkijkt, zie je dat zulke woorden ook gebezigd zijn. In alle beheerstheid, maar ook in alle scherpte. Is dat pijnlijk? Jazeker, zoals deze hele zaak pijnlijk is. Is die pijn er alleen bij de ontvanger van deze boodschap? Ik denk van niet; die is er ook bij hen die deze woorden gebruiken.

5. Dat middengemeenten medeschuldig zijn aan de aantasting van het Schriftgezag. Deze beschuldiging heb ik op deze wijze nog nooit gehoord. Wel zou ik willen zeggen dat het hele begrip middengemeenten diffuus is. Dat is in het geheel geen homogene groep. Er zijn middengemeenten die op het punt van de Schrift altijd pal hebben gestaan voor de waarheid van het Woord. Het gekke is dat deze gemeenten tegenwoordig ook 'behoudend' worden genoemd, of 'rechts van het midden', soms zelfs 'Bewaar het Pand'. (Terwijl die laatste categorie helemaal niet zo groot is.) Maar er zijn ook gemeenten die zichzelf tot middengemeenten hebben bestempeld omdat ze zich (nog) aan alle synodebesluiten houden. Deze gemeenten zouden zich een jaar of vijftig geleden links van de linkerflank bevinden als het gaat om de accenten in de prediking en vormen in de eredienst. Een deel van gemeenten die zich nu middengemeenten noemen, of die het ook daadwerkelijk zijn, hebben in de achterliggende jaren vaak ten koste van erg veel, alle flanken bijeen willen houden. Nu is dat in beginsel een goed streven, maar als dat het karakter krijgt van 'de kool en de geit sparen, om de lieve vrede wil', dan zijn die middengemeenten medeverantwoordelijk voor de chaos die nu ontstaan is.

Ik begrijp goed dat ik met het bovenstaande de pijn beslist niet verzacht. Maar ik wilde wel toelichten hoe je bepaalde beschuldigingen moet lezen, en waarom ik die persoonlijk ook staande houd. Tegelijk zijn deze beschuldigingen - zoals je hierboven kunt lezen - gericht op kerkenraden, niet op de integriteit van individuele personen. En als het zich richt op personen, dan is dat in hun hoedanigheid als ambtsdrager bijvoorbeeld. Ik begrijp dat de dingen soms moeilijk te scheiden zijn; maar ik zou als voorbeeld @rhadders willen noemen. Ik ben het bijna op geen enkel punt in deze discussie met hem eens, ik meen ook dat hij op bepaalde punten dwaalt en de Schrift op een manier gebruikt die mij zeer bezorgd maakt; maar de toon van hem blijft waardig, ook al zullen bepaalde dingen hem - net als andere dingen mij - diep raken.

Tot slot: volgens mij heeft @huisman hier al verschillende keren gezegd dat we juist moeten stoppen met het inhoudelijke gesprek (niet op dit forum, maar in de ontmoetingen van het kerkverband), en nu inderdaad zakelijk moeten proberen om de dingen zo goed en zo kwaad als het gaat te ontvlechten, omdat de werkelijkheid is dat we er met praten niet gaan uitkomen, terwijl doorpraten wel meer schade berokkent op alle fronten. Ik ben dat met hem eens.

Wat betreft de discussies op de laatste synode over het interim model en het A/B model - ik bedoel inderdaad dat die 20 - 30 jaar te laat waren. 10 jaar geleden was misschien ook nog op tijd geweest. Dat zeg ik niet met de kennis van nu, omdat achteraf praten altijd makkelijk is - ik zeg dit al heel lang. Ook op (ambtsdragers)conferenties is de suggestie om naar ons kerkmodel te kijken al vaak gedaan. Iedereen wist dat de theologische discussie nooit voor beide flanken bevredigend afgerond kon worden en dat censuur over kerken een vrijwel onmogelijke stap zou zijn. Dan is de bestuurlijke conclusie toch niet zo moeilijk? Maar nee hoor, we lopen met z'n allen tegen de muur aan die we al tientallen jaren zien aankomen.

Je verdere uitleg waardeer ik oprecht - dank dat je daar de tijd en moeite voor neemt. Vanuit jouw perspectief begrijp ik het ook. Maar ik ben het er niet mee eens. Mede omdat je toch ook weer accenten in de prediking en vormen in de liturgie noemt; dat bevestigt voor mij dat een (groot?) deel van Rijnsburg verder wil gaan dan alleen de vierslag. Het wordt steeds stellig ontkend, maar ik zie te veel signalen die wel daarop wijzen.